1929, 1987 en 1997

‘A rising tide lifts all all boats’ luidt een oud spreekwoord. Charles Henry Dow, oprichter van persbureau Dow Jones & Company, uitgever van The Wall Street Journal en samensteller van de Dow Jones Averages maakte in zijn befaamde DOW THEORIE onderscheid tussen de meerjarige trends (eb of vloed), de golven (rallies en correcies) en de opbouw ervan (rimpelingen).

Volgens de DOW THEORIE (begin vorige eeuw) wordt een complete ‘bull’markt opgebouwd uit drie opwaartse bewegingen onderbroken door twee neerwaartse correcties en bedraagt de lengte minimaal een jaar, maar meestal meerdere jaren. De eerste stijgingsfase wordt veroorzaakt door de ‘insiders’. Vaak zijn dit de ondernemers die als eerste bruikbare signalen oppikken van een  herstellende (inhaal)vraagslag en daarom beginnen met aankopen en aanvang van nieuwe investeringen.

De tweede stijgingsfase wordt veroorzaakt door trendvolgers die na een koerscorrectie meer vertrouwen hebben gekregen in betere tijden in aantocht. Als gevolg van de bredere participatie is deze fase doorgaans de meest dynamische in termen van prijs en tijd.

Tijdens de derde (en laatste) stijgingsfase neemt de speculatie steeds meer de overhand en wordt het investeringsmotief gaandeweg ondergeschikt. Er worden dan aandelen gekocht vanwege het simpele feit dat de aandelenmarkt stijgt. Koersstijgingen voeden koersstijgingen. Degenen die dit fenomeen al eens eerder hebben meegemaakt beginnen dan te verkopen.

Op 27 augustus jl. berichtte THE FINANCIAL TIMES: ‘Wall St’s top bankers sell own groups’ shares as Trump rally reverses. Sales by insiders at big US lenders suggests former optimism about economy and policy is fading’.

Dow Jones Industrials Average vanaf december 1996 (…herinnert u zich nog de speech van FED-voorzitter Alan Greenspan op 6 december 1996 over ‘irrationele uitbundigheid?’)

 

 

 

klik op grafiek om te vergroten

Het Amerikaanse Stelsel van Centrale Banken heeft geprobeerd de irrationele uitbundigheid in de afgelopen 20 jaar te beteugelen met o.a. renteverlagingen van de Federal Funds Rate (zie grafiek onder, bron: https://fred.stlouisfed.org/series/FEDFUNDS ). Probleem na 2008 was dat deze maatregel was uitgewerkt.

 

 

klik op de grafiek om te vergroten

De Federal Reserve wil graag de rente verhogen om straks munitie te hebben om eventuele koerscorrecties in Wall Street (die het vertrouwen in de Amerikaanse economie schaden) in de kiem te smoren.Maar vanaf eind 2008 / begin 2009 zag de Federal Reserve zich genoodzaakt (i.v.m. gebrek aan munitie) om onorthodoxe maatregelen te nemen en zelf maar alles op te kopen wat los en vast zat. Deze onorthodoxe maatregelen genoten in de afgelopen jaren grote bekendheid als ‘quantitative easing’ (QE) en andere creatieve aanduidingen. Een ding staat vast…de FED-balans moet worden genormaliseerd, hetgeen een uitdaging is na 104 maanden bullmarkt en wat de 104-maands ‘Rate of Change’ (ROC) in de Dow Jones Industrial Average ons toont. De procentuele koers-winst in de grafiek op maandbasis noteert nu op waarderingen vergelijkbaar met de kalenderjaren 1929, 1987 en 1997…kalenderjaren waarin de maand oktober werd getroffen door paniekverkopen.

Dow Jones Index + procentuele verandering (ROC) in 104 maanden tijd

 

 

 

klik op de afbeelding om te vergroten

Rijst de vraag of oktober 2017 opnieuw wordt getroffen door een koersschok. Het risico lijkt klein, omdat er allerlei argumenten worden opgesomd om dit keer niet te vrezen. Een door de bulls opgegeven reden zou zijn dat er momenteel geen sprake zou zijn van euforie. De rally in Wall Street wordt al langere tijd aangeduid als ‘de meest gehate beursrally ooit’. Het Financieele Dagblad meldt: ‘De aandelenbeurzen zijn al acht jaar aan een ongekende rally bezig, zonder tekenen van zeepbellen. Toch voelt het niet lekker. Want er klopt iets niets niet. Maar wat? Als we omlaag gaan, dan gaan we met z’n allen’. 

De ingewijde technische analyse aanhanger kan na het zien van de vijf golfbewegingen in de Dow Jones Industrials Average vermoeden dat de laatste fase van een zgn. ‘Elliott Wave’-golf in ontwikkeling is. Degenen die de vakliteratuur ter harte nemen herinneren zich ongetwijfeld wat FROST and PRECHTER in hun boek ‘Elliott Wave Principle, Key to Stock Market Profits’ hebben laten vastleggen: “If the analyst can easily say to himself, “There is something wrong with this market, chances are it’s a “B”-wave.”

Terecht geconstateerd of niet…de uitdaging ligt verscholen in de aanduiding ‘easily’, omdat vrijwel iedereen zich lijkt te identificeren met het gevoel van een meest gehate beurshausse ooit. Bij vlagen zijn beleggers, analisten en centrale bankiers geniaal, maar meestal is het de markt die het meest geniaal is.

CBOE Volatility Index vanaf 1997 (= ‘onrust’-barometer)

 

 

 

klik op de afbeelding om te vergroten

CONCLUSIE: Het is nu windstil, maar niets is permanent in de (beleggings)wereld

‘You can fool all the people some of the time, and some of the people all the time, but you cannot fool all the people all the time.’
Uitspraak: ABRAHAM LINCOLN
Volledigheidshalve…voor wie toch wil voorspellen…het ultieme kenmerkende bewijs(!) van een voltooide B-golf is overigens dat deze wordt gevolgd door een allesverwoestende C-golf omlaag.

 

Heeft u vragen of verzoeken, dan kunt u deze mailen via de contact pagina.

Edward Loef
Certified Financial Technician