Beleggen in 2012

Afgelopen vrijdag 13 januari jl. hield DutchInvestor een seminar in het kader van ‘beleggen in 2012’. In dit kader werd LOEF Technische Analyse in de gelegenheid gesteld om de vraag ‘Waarheen wijst de technische analyse?‘ met behulp van koersgrafieken onder de aandacht te brengen. Vandaag in het besloten gedeelte een samenvatting van de technische invalshoeken een jaar geleden en hoe het nu verder moet in 2012.

Het antwoord op de vraag waarheen de technische analyse wijst,  is vooral ook interessant, omdat vorig jaar in publicaties werd gewezen op een kantelpunt in de wereldaandelenmarkten. ‘Wat is hierop Uw actuele visie?‘ vroeg een adspirant-abonnee zich vorige week af. ‘is de visie bijgesteld of staat deze nog volledig overeind?‘.

Een begrijpelijke vraag voor wie afgelopen vrijdag en zaterdag even het nieuws in de krant doornam. Een greep uit de economische berichtgeving: ‘Lenen wordt steeds lastiger. Meer huizen staan te koop. Woonwinkels krijgen klap door crisis huizenmarkt. Crisis bij makelaars. Meer mensen in betaalproblemen. S&P verlaagt ratings van Italie, Frankrijk en Spanje. Slagkracht noodfonds in gevaar. Sociale plannen steeds soberder. Onderhandelingen Griekenland lopen vast. Pas op voor hedgefondsen. BNR Voorkennis: Winstwaarschuwing en massaontslagen. Angst voor Japan-scenario. Europa moet vrezen voor ‘verloren jaren’. Lage winst Goldman Sachs: handelaren weg. ING gaat Azie apart verkopen. Reorganisatie RBS treft Nederlandse zakentak. Britten snijden in Zuidas. Douglas mogelijk van de beurs. Turbinebouwer Vestas snijdt in organisatie. Wegener wil kosten fors verlagen met ontslagronde. Strukton verlaat Noorse markt, etc. etc…..’

‘We maken ongetwijfeld nog paniekfase mee voor de schuldencrisis is opgelost’ (citaat Willem Buiter, Het Financieele Dagblad 14 januari 2012).

Vorig jaar – op 14 januari 2011 – was ik op uitnodiging van Bureau Bosch Asset Consultancy gastspreker voor wat betreft de technische analyse. Het bedrijfsleven was volgens de media de crisis voorbij, er heerste optimisme bij de Nederlandse dealmakers, handelaren in de City tipten graan en suiker, Institutionele beleggers hadden een recordvermogen geinvesteerd in grondstoffen, Banken zetten in op opkomende landen, Centrale Bankiers zagen dat het herstel aan kracht won en analisten voorspelden voor 2011 het jaar van het aandeel en dichten financiele waarden het grootste opwaartse potentieel toe. Beleggers waren volgens de pers ook ‘goedgeluimd’.

 

 

 

 

 

Zoals iedereen weet is menig belofte niet nagekomend, reden om niet naar al die profeten te luisteren, maar te focussen op de beurskoers. Immers, in de beurskoers zit alle informatie al verwerkt.

Om te bewijzen dat voorspellen geen zin had, nam ik mijn eigen voorspellingen voor 2011 afgelopen week als voorbeeld. Niet schrikken…er is niets van al die voorspellingen uitgekomen. He-le-maal niets! En toch was ik vorig jaar in staat om het hoofd boven water te houden door een methode te gebruiken als navigator voor het signaleren van trends en trendomslagen. Ik vroeg vrijdag 13 januari tijdens het seminar wanneer het mis ging met de aandelenkoersen in de AEX.  Was dat in de eerste of in de tweede helft van 2011?

Iedereen koos voor de tweede helft van 2011 als het juiste antwoord, maar op 24 mei 2011 werd de trendomslag die ervoor zorgde dat op 12 mei 2011 de AEX in het rood belandde (zie slide) toegelicht met de woorden ‘geen positie is ook een positie’.

 

 

 

 

 

 

Voor een van mijn zakelijke opdrachtgevers (Theodoor Gilissen Bankiers) schreef ik op 20 juni 2011 het volgende:

 

 

 

 

 

 

Het gitzwarte scenario kwam uit en de AEX vond een intraday dieptepunt op 256,36 op 23 september 2011.  Ik voorspelde nadien een najaarsrally van ca. 20% in het laatste kwartaal van 2011, waardoor een koersdoel kon worden becijferd rond 307,32.  Op deze site sprak ik op 6 november 2011 dat de wereldaandelenindex dreigt te kantelen. De MSCI USD World Index leek met de reactie vanaf de top op 1254,20 op 28 oktober een rechterschoudertop te maken als onderdeel van een veel groter (H)oofd(S)chouderpatroon. Op wereldschaal zijn de aandelenkoersen per saldo opnieuw omlaag gedoken tot ca. eind november, waarna er een proces van een hogere bodem gevolgd door een hogere top in ontwikkeling is. De MSCI USD World Index sloot afgelopen donderdag op 1207,37 en dat is per saldo nog altijd lager dan de top van 28 oktober 2011.

MSCI USD World Index vanaf 19 september 2011

 

 

 

 

De belangrijkste conclusie op dit moment is dat de koersontwikkeling na het kantelpunt van 28 oktober jl. er tot dusver niet in is geslaagd om deze top opwaarts te passeren. Het betekent in ‘Elliott Wave’-theorie dat na de dalingsfase mei – oktober (= golf 1) en daarop volgend herstel t/m 28 oktober (= golf 2) in 2011, sindsdien de derde golf – omschreven als ‘wonders to behold’ – in ontwikkeling is. De groen/zwarte MACD-indicator op dagbasis (zie grafiek hierboven) wijst thans nog op een stijgende tendens, dus het wordt spannend om te zien of de top van oktober spoedig kan worden gepasseerd. NB…voor de AEX betekent dit dus dat een stijging boven 319 noodzakelijk is om positiever te worden.

MSCI USD World Index met dalende impulsgolf (1) bestaande uit vijf golven en hieropvolgend complete herstel in golf (2) in oktober 2011. Binnen de Elliiott Wave Theorie is uitstekend te verdedigen dat het herstel sinds de bodem in september op weekbasis (zie grafiek onder) een ABC-zigzag herstel oplevert zijnde de opbouw van golf (2). De verwoestende ‘wonders to behold’ van golf (3) zou dan alsnog in de loop van 2012 moeten inzetten, waarin de aanduiding ‘Financieel Armageddon’ niet zou misstaan. Al met al betekent dit dat bij het volgen van de actuele opwaartse trends in de aandelenmarkten, hetgeen zojuist is geanalyseerd, als alternatief bearish scenario nog altijd in gedachten wordt gehouden. De trendoverzichten houden geen rekening met de subjectieve analyses. In het algemeen lijkt het verstandig om een methode te omarmen en onderhand een open mind te houden van hetgeen om ons gebeurd. Handelen volgens de regels is heel belangrijk. Flexibel blijven en open staan voor veranderingen ook.

MSCI USD World Index op weekbasis + MACD op weekbasis

 

 

 

 

De kans op een herhaling van de ‘bear’markt uit de periode 2000 – 2003 of recenter 2007 – 2009 is op basis van de maandgrafiek ook verdedigbaar mede gelet op de negatieve ontwikkeling van de MACD-indiator (zie onder)

MSCI USD Worldindex op maandbasis + MACD op maandbasis

 

 

 

 

Sinds de eeuwwisseling ontwikkelen de aandelenkoersen zich per saldo zijwaarts. De hogere top in 2007 is potenteel het (H)oofd van een (H)oofd(S)choudertop, hetgeen uiteindelijk een algehele daling richting de horizontale zwartegekleude neklijn veronderstelt en mogeljik zelfs veel lager bij een daling onder de neklijn.

iShares MSCI ACWI Index vanaf 2011

 

 

 

 

De ishares MSCI All Countries World Index (zie boven) krijgt eerdaags te maken met een ‘golden cross’, waarbij het 20-daags gemiddelde boven het 120-daags gemiddelde kruist. Het betekent dat het beleid van ‘verkopen op sterkte’ ingeruild mag worden voor een beleid van ‘kopen op zwakte’. Dit lijkt in tegenspraak met de negatieve impliaties van het hiervoor besproken (H)oofd(S)chouderpatroon en de waargenomen ‘Elliott Wave’-structuur.

Het is ook maar zeer de vraag hoelang het recente koersherstel in de aandelenmarkten aanhoudt. Sinds mijn technische analyses op basis van de Kondratieff-golf in 2002 nu al 10 jaar aktueel is, lijkt er weinig reden om af te wijken van het idee dat de aandelenmarkten t/m ca. 2020 per saldo zijwaarts zullen bewegen (of uiteindelijk naar nieuwe dieptepunt ergens in 2021). De Kondrafieff winter wordt in economische zin gekenmerkt door een algehele tendens tot het elimineren van schulden, geld en capaciteit (zie krantenberichten), afnemend vertrouwen (op vrijwel alle denkbare terreinen) met als gevolg afbraak en depressie. Wat begon met de subprime-crisis, woekerde door naar een kredietcris, bankencrisis, landencrisis, nu een regionale crisis (Europa) en mogelijk een internationale crisis (zie ook problemen in China, India, Rusland, Midden-Oosten).  Het best denkbare scenario (als het meezit) schetste Hirsch Trader’s Almanac een jaar geleden voor de Dow Jones Index voor 2011 en daarna (zie illustratie).

Bron: Visie Dow Jones Industrial Average lange termijn (visie Hirsch op basis van beursstatistieken vorige eeuw)

 

 

 

 

 

 

Het geoefend oog ziet voor 2012 na een correctie in het eerste en het derde kwartaal van 2012 de aandelenkoersen in de V.S. toch dit jaar hoger eindigen. Voorzover valt te overzien denk hierbij aan een Dow Jones Index eind 2012 rond de 14.000-puntengrens. Mijn inschatting is dat de AEX in dat geval kan eindigen rond 345 als er geen gekke dingen gebeuren. Maar die gekke dingen zijn er momenteel volop.

Momenteel wordt de Europese schuldenproblematiek als belangrijkste bedreiging voor de wereldeconomie gezien. De koersgrafiek van de euro vertoont alle kenmerken die horen bij een (H)ood(S)chouderpatroon. De neklijn van de EUR/USD ligt rond 1,25. Zodra de neklijn sneuvelt kan de aftakeling naar EUR/USD 0,85 (…dus onder pariteit!) zich heel snel voltrekken. Op de korte termijn (niet getoond) zijn er op dagbasis onderhuids positieve divergenties aanwezig, maar de verkoopdruk op weekbasis domineert: de neerwaartse risico’s worden relatief hoog ingeschat.

Meerjarige grafiek EUR/USD

 

 

 

 

 

 

De beste strategie is (mijns inziens) om ervoor te zorgen dat bij een slotkoers boven het 20-daags gemiddelde en een 20-daags gemiddelde boven het 120-daags gemiddelde wordt geconstateerd dat de trend stijgend is. Aandelen die aan deze voorwaarden voldoen kunnen op basis van de hieronder getoonde overzichten wekelijks worden gecontroleerd op houdbaarheid. Het is een conditie die zich alleen kan voordoen bij een per saldo stijgende trend. Zodra een waarde onder het 120-daags gemiddelde sluit, is ‘geen positie ook een positie’. De AEX sloot op 4 februari 1997 op 308,67 en afgelopen vrijdag op 309,28. Er zijn 15 jaar verstreken en de AEX-grafiek toont aan dat er 148% koerswinst mogelijk was geweest ( > 6% op jaarbasis) door niet in aandelen belegd te zijn als de koersen dalen. Wie deze dynamische techniek toepast, was slechts in de helft van de verstreken tijd ‘belegd’ geweest. M.a.w….hij/zij heeft ook de helft minder risico gelopen!

AEX grafiek met equity curve long-only bij een koers boven het 20-daags en 120-daags gemiddelde.

 

 

 

 

 

 

De trendoverzichten maken het u makkelijk om te controleren welke van uw gekozen beursgenoteerde waarden thans kansrijk zijn of risicovol. Het is een momentopname. Maar datzelfde geldt voor de fruitmand die u op tafel heeft staan. Deze heeft ook een beperkte houdbaarheid, dus de moraal van het verhaal is….wees flexibel, onderhoud uw portefeuile door regels na te leven die ervoor moeten zorgen dat de kansen groter zijn en blijven dan de risico’s.

Trendoverzicht AEX

 

 

 

 

 

 

 

Trendoverzicht AMX

 

 

 

 

 

 

 

Trendoverzicht BEL20

 

 

 

 

 

Trendoverzicht DJ Stoxx 600 sectoren

 

 

 

 

 

Trendoverzicht S&P 500 sectoren

 

 

 

DJ Eurostoxx 50 aandelen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trendoverzicht Dow 30 – aandelen

 

 

 

 

 

 

 

 

MEDEDELING VAN HUISHOUDELJKE AARD

Vanwege de drukke werkzaamheden (ook in het weekend) heb ik besloten mij voortaan te concentreren op de offensieve portefeuille. In de loop van deze week zullen delen uit de defensieve/neutrale portefeuilles worden overgeheveld naar de offensieve portefeuille, zodat er maar een portefeuille overblijft.

Fictieve Offensieve TA-Modelportefeuille

 

 

 

 

 

 

 

Aangezien de aandelenindices in opgaande trend bewegen wordt besloten de huidige samenstelling vooralsnog intact te laten.

De eerstvolgende update verschijnt (ivm seminar) niet maandagavond maar dinsdagavond a.s.