Wat piloten ons leren…

Beleggen en speculeren is voor de meesten die deze website bezoeken een spannende bezigheid. Het lijkt een beetje op vliegen. Als we instappen dan voelen we de senstatie bij het opstijgen. Maar eenmaal in de lucht is er altijd weer die angst om neer te storten. U vertrouwt natuurlijk op de (ervaring van de) piloot en zijn dashboard, maar toch…u weet dat er van alles tijdens de vlucht kan misgaan. Voor dit soort omstandighende gelden standaardprocedures. Als er bijvoorbeeld problemen zijn met de motoren, zan zal men doorgaans kiezen voor een (nood)landing bij het dichsttbijzijnde vliegveld. Dreigt er een storm, dan zal er uitgeweken worden. De piloot zal niet star blijven doorvliegen in de hoop dat het wel goed komt, maar tijdig maatregelen nemen om veilig van A naar B te komen. En zelfs als de lucht voor het opstijgen hemelblauw is, dan nog zal de piloot – bekend met de vliegmachine en alle boordinstrumenten – in de cockpit allerlei controles uitvoeren om er zeker van te zijn dat alles goed werkt. Zelfs al heeft de piloot jarenlange ervaring en is alles een routinehandeling, dan nog is elke vlucht  reden om de checklist voor het opstijgen helemaal te doorlopen ter voorkoming van calamiteiten.

Net als de piloot wil de technisch analist niets over het hoofd zien. De technisch analist loopt daarom alle onderdelen na om eventuele problemen te voorkomen. Die piloten…daar kunnen wij veel van leren.

De belangrijkste factor die uw eindresultaat bepaalt is de asset-allocatie. Hoeveel procent van uw vermogen belegt u in aandelen, onroerend goed, staatsobligaties, bedrijfsobligaties, grondstoffen, valuta, etc. etc.   Neem belegger X die dit jaar belegde conform de samenstelling van de AEX en belegger Y die koos voor de Nederlandse 7,5% staatsobligatie per 2023. Op enig moment bedroeg het verlies in de AEX in september dit jaar ruim -35%, terwijl de staatslening ruim +7% koerswinst noteerde. En dat terwijl 2011 ‘het jaar van het aandeel’ zou moeten zijn als we de analistenvoorspellingen begin dit jaar mochten geloven. Inmiddels weten wij beter.

In de financiele markten is er momenteel sprake van veel onrust en weten veel beleggers niet (meer) wat wijsheid is om te doen. Wat we ook doen, zelfs als we instappen met het idee om straks naar het noorden (of zuiden) te vliegen met de beurskoersen, dan nog is het de vraag of daar veilig aankomen. Laten we daarom eerst maar eens beoordelen of we in spreekwoordelijke zin in het goede vliegtuig stappen en zo ja, welke zitplek is dan het meest veilig/comfortabel.

LOEF Technische analyse maakt 1x per week de technische status op van de verschillende asset-categorieen en brengt deze onderling met elkaar in verband. Eerst bepalen we de fase waarin de verschillende trends zich bevinden:

 

 

 

 

 

 

 

In de matrix hierboven kunt u afleiden dat o.a. ‘Crude Oil’, de goudprijs, de staatslening 7,5NL per 2023, Duits 10-jaar’s staatspapier in een stijgende trend bewegen. De S&P 500 index en Amerikaanse onroerend goed zijn bezig met een bodemproces, maar op wereldschaald is de trend in aandelenkoersen en grondstoffenprijzen nog dalend.  Wie in aandelen belegt (uit hoofde van spreiding) doet dat idealiter in de Verenigde Staten.

 

 

 

 

 

In relatieve zin zijn vorige week de iBoxx instrumenten met betrekking tot staatspapier van  o.a. Duitsland, Nederland en de Verenigde Staten verslechtert ten opzichte van de MSCI All Countries World index.

 

 

 

 

Voor het eerst in 22 handelsdagen lijken aandelenbeleggingen lucratiever dan schuldpapier uitgegeven door de ‘veilige landen’. Ondanks deze relatieve verbetering noteert de iShares MSCI ACWI index fund nog altijd in een omgeving die in kwantitatieve zin als ‘bear’marktrally wordt omschreven (zie legenda, oranje kleuren). Afgelopen donderdag en vrijdag wezen de slotkoersen onder de openingskoersen op terugkerend aanbod. Vandaar de ‘short’-signalen in de chart zelf.

Sommige ‘bear’marktrallies zijn evenwel zodanig krachtig, dat deze op indexniveau per land aanleiding geven voor een bodemproces (w.o. AEX-index, zie overzicht hieronder). Bemoedigend, maar ook niet meer dan dat.

 

 

 

 

 

 

 

Gelet op het bodemproces in de V.S. valt op dat de Energysector (oil & gas), informatietechnology, industrials, consumer discretionary, consumer staples en utilities de kar trekken.

 

 

 

 

 

 

 

 

In relatieve zin werd afgelopen vrijdag een ‘K’oopsignaal (zie overzicht onder) gegeven in de Europese ‘Basic Resources’-sector. In de groene kaders (zie kolom ‘H’) werden vorige week ook relatieve verbeteringen zichtbaar in ‘Auto’s & Parts’, Bank, Chemical, Construction & Material, Industrial, Insurance en Europees vastgoed.

 

 

 

 

 

In relatieve zin werden er verkoopsignalen getriggerd in Media en Travel & Leisure. Merk op dat vorige week de Food & Beverage sector en Healthcare ook relatief achterbleven. Beleggers zijn bereid meer risico’s te accepteren.

In de S&P 500 hoofdsectoren vielen de Financials en de Materials op via relatieve koopsignalen.

 

 

 

De AEX sloot vrijdag boven het 120-daags gemiddelde, maar het 20-daags gemiddelde noteert onder het 120-daags gemiddelde. Deze zwarte candle markeert potentieel een bodemproces, maar er is veel meer stijging nodig om het 20-daags gemiddelde boven het 120-daags gemiddelde te slepen. De hogere bodem ruim een week geleden leidt tot de ontwikkelinge van een ‘W’-patroon. Het is een bemoedigende ontwikkeling, die ervoor zorgt dat de technische conditie nu neutraal is.

 

 

 

 

Het merendeel van AEX-aandelen vertoonde vorige week kenmerken van een ‘bear’marktrally. Een relatief verkoopsignaal werd actief in Heineken afgelopen vrijdag en een dag eerder in Unilever. Wereldhave verbetert relatief (zie overzicht hieronder).

 

 

 

 

 

 

AMX-overzicht

ASCX-overzicht

 

 

 

 

 

 

 

In de Europese  DJ Stoxx 600 index die veel breder is samengesteld dan de AEX-index werd afgelopen donderdag nog een ‘short’-signaal actief.

 

 

 

 

De rally vorige week in aandelen prikkelt om aandelen te kopen, maar de checklist van de status van de verschillende trends is nog niet onverdeeld positief.

Tot slot nog een blik op de EUR/USD-grafiek (zie onder)….de trend van de euro is dalend en het grote (H)oofd(S)chouderpatroon wijst nadrukkelijk(!) op het risico dat de neklijn onder 1,32 binnenkort breekt. Het korte termijn proces van lagere toppen en lagere bodems in de daggrafiek is nog volledig intact!

 

 

 

 

 

 

CONCLUSIE

Ondanks de verbeteringen vorige week ogen de risico’s min of meer vergelijkbaar met die van na de rally eind oktober. De hogere bodem in november in de aandelenmarkten en relatieve verbetering ten opzichte van solide staatsobligaties is bemoedigend, maar nog niet voldoende overtuigend.

Overzichten Fictieve TA-portefeuilles

Begin vorige week gaf de technische conditie reden om rekening te houden met een koersval vergelijkbaar met die van begin augustus. Klaarblijkelijk was de situatie dermate alarmerend slecht, dat een wereldwijde interventie van centrale bankiers nodig werd geacht om in te grijpen in de ‘vrije’ markten. Door deze poging om de negatieve psychologische spiraal te doorbreken heeft menig partij ertoe gedwongen om baisseposities te sluiten. Al is het alleen maar omdat de jaarwisseling in aantocht is en door de fondsindustrie achterblijven bij de ‘benchmark’ geen optie is.

E.e.a. heeft in de fictieve offensieve modelportefeuille geleid tot een liquidatie van alle posities om met het oog op dit weekend het huiswerk nog een keer opnieuw te maken en om te voorkomen dat de verliezen te ver oplopen i.v.m. hefboom die gebruikt wordt. Noem het maar een noodlanding. De ‘short’-signalering in de absolute trend in de iShares MSCI ACWI index Fund en het ‘short’-signaal afgelopen donderdag in de DJ Stoxx 600 index dwingt de overige twee portefeuilles (neutraal en defensief) vooralsnog ongewijzigd te laten. De AEX steeg in de afgelopen week met bijna 9,6% als gevolg van een ‘short-squeeze’, waardoor de neutrale en defensieve portefeuille sinds de start op 21 november jl. worden geconfronteerd met een achterstand ten opzichte van de AEX. Leuk is weliswaar anders, maar ik blijf vanzelfsprekend bij de aanpak  (van de checklist) in de wetenschap dat marktmanipulatie slechts tijdelijk mogelijk is.

Overzicht offensieve TA-portefeuille (dagelijkse updates volgen)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Overzicht neutrale TA-portefeuille (wekelijkse update in het weekend, tenzij interim bericht)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Overzicht defensieve TA-portefeuille (wekelijkse update in weekend, tenzij interim bericht)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LEGENDA

 

 

 

 

 

 

 

De